16 września 2026 roku w Warszawie odbyła się konferencja REHA FOR THE BLIND 2026, poświęcona potrzebom osób z niepełnosprawnościami oraz rozwiązaniom wspierającym ich codzienne funkcjonowanie. Wydarzenie w Centrum Nauki Kopernik oraz towarzysząca mu wystawa w Pałacu Kultury i Nauki były okazją do wymiany doświadczeń, prezentacji innowacyjnych technologii i rozmów o tym, jak skutecznie eliminować bariery. W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele inicjatywy CyberSprawni i CyberMocni.
Codzienne potrzeby osób z niepełnosprawnościami w centrum uwagi
Jednym z istotnych tematów poruszanych podczas konferencji były rzeczywiste potrzeby osób z niepełnosprawnościami (OzN) oraz możliwości wykorzystania nowoczesnych technologii do zwiększania ich samodzielności.
Podczas wystąpienia w Centrum Nauki Kopernik przedstawiona została perspektywa codziennych doświadczeń osób z niepełnosprawnościami, ze szczególnym uwzględnieniem barier utrudniających wykonywanie podstawowych czynności, korzystanie z usług czy swobodne uczestnictwo w życiu społecznym.
Ważnym elementem prezentacji były praktyczne przykłady zastosowania różnych form asystencji nowych technologii, które mogą wspierać użytkowników w pokonywaniu tych ograniczeń.
Przedstawiono również kierunkowy schemat tworzenia innowacyjnych rozwiązań dla osób z niepełnosprawnościami, oparty na uwzględnianiu rzeczywistych potrzeb użytkowników.
Skuteczne technologie wspomagające powinny powstawać na podstawie doświadczeń osób, które będą z nich korzystać. To właśnie ich codzienne potrzeby, możliwości i napotykane trudności powinny wyznaczać kierunek projektowania innowacji.
Wystawa technologii dostępnych w Pałacu Kultury i Nauki
Drugą częścią wydarzenia była wystawa w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, podczas której uczestnicy mogli bezpośrednio zapoznać się z różnorodnymi rozwiązaniami technologicznymi.
Możliwość obejrzenia, dotknięcia i przetestowania prezentowanych narzędzi pozwalała lepiej zrozumieć ich działanie oraz potencjalne zastosowania w codziennym życiu.
Tego rodzaju spotkania mają szczególne znaczenie dla rozwoju dostępności. Pozwalają bowiem spojrzeć na technologię nie tylko przez pryzmat jej funkcji czy parametrów technicznych, ale przede wszystkim z perspektywy użytkownika.
Podczas wystawy i towarzyszących jej rozmów uwagę zwracały inicjatywy oraz przedstawiciele organizacji rozwijających rozwiązania związane z dostępnością i nowymi technologiami, w tym:
- Vision Access AI – Mateusz Piech i Michał Jankowski,
- Unlocked Spark Foundation – Robert Wernerowski i Łukasz Majewski,
- App2See – Marcin Szaraniec i Rafał Dziuryk.
Spotkania te były okazją do wymiany doświadczeń, poznania różnych podejść do projektowania rozwiązań oraz rozmów o praktycznych potrzebach osób z niepełnosprawnościami i osób ze szczególnymi potrzebami.
Innowacje, które odpowiadają na rzeczywiste potrzeby
Rozwój technologii otwiera coraz więcej możliwości w obszarze dostępności. Sztuczna inteligencja, robotyzacja, aplikacje mobilne, interaktywne mapy czy rozwiązania wykorzystujące rzeczywistość wirtualną i rozszerzoną mogą wspierać samodzielne funkcjonowanie osób o zróżnicowanych potrzebach.
Szczególne znaczenie mają rozwiązania związane z dostępną komunikacją, orientacją przestrzenną, edukacją, aktywnością zawodową i codziennym korzystaniem z usług.
Wśród obszarów rozwoju znajdują się między innymi:
- Sztuczna inteligencja (AI) – rozwiązania wspomagające rozpoznawanie otoczenia, przetwarzanie informacji i komunikację.
- Mapy bez barier – narzędzia pomagające planować przemieszczanie się z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb użytkowników.
- Technologie VR, AR i XR – rozwiązania mogące wspierać edukację, trening umiejętności i rozwijanie nowych form interakcji.
- Dostępne aplikacje i gry – narzędzia projektowane tak, aby mogły z nich korzystać osoby o różnych możliwościach sensorycznych, ruchowych i poznawczych.
- Robotyzacja i inteligentne urządzenia – technologie mogące ułatwiać wykonywanie codziennych czynności i zwiększać niezależność.
Istotne jest jednak nie samo wykorzystanie zaawansowanej technologii, lecz jej praktyczna użyteczność. Rozwiązanie powinno być intuicyjne, dostępne i dostosowane do możliwości oraz potrzeb odbiorców.
Asystencja nowych technologii w misji CyberSprawni i CyberMocni
Tematy podejmowane podczas REHA FOR THE BLIND 2026 wpisują się w założenia Sieci Asystencji Nowych Technologii (SANT) oraz misji CyberSprawni i CyberMocni.
Celem tych inicjatyw jest wspieranie rozwoju i wykorzystania dostępnych technologii, które pomagają osobom z niepełnosprawnościami w samodzielnym funkcjonowaniu, komunikacji i uczestnictwie w życiu społecznym.
Asystencja nowych technologii opiera się na łączeniu wiedzy technologicznej z rozpoznawaniem indywidualnych potrzeb użytkowników. Ważne jest nie tylko tworzenie nowych narzędzi, ale również zapewnienie możliwości ich skutecznego wykorzystania w praktyce.
W tym podejściu szczególnego znaczenia nabiera współpraca osób z niepełnosprawnościami, projektantów, specjalistów ds. dostępności, organizacji społecznych oraz przedstawicieli sektora technologicznego.
To właśnie wymiana doświadczeń i wspólne poszukiwanie rozwiązań pozwalają projektować technologie, które odpowiadają na konkretne problemy, zamiast tworzyć kolejne bariery.
Dostępność zaczyna się od zrozumienia człowieka
Udział w konferencji REHA FOR THE BLIND 2026 potwierdził, jak ważne są bezpośrednie rozmowy z użytkownikami technologii oraz możliwość testowania rozwiązań w praktyce.
Dostępność nie kończy się na spełnieniu wymagań technicznych. Obejmuje także zrozumienie indywidualnych potrzeb, odpowiednie projektowanie oraz zapewnienie użytkownikom rzeczywistej możliwości korzystania z oferowanych narzędzi.
Technologia ma największą wartość wtedy, gdy przekłada się na większą samodzielność, niezależność i sprawczość człowieka.
Dlatego w ramach inicjatyw CyberSprawni, CyberMocni i SANT promujemy współpracę i rozwój innowacji opartych na doświadczeniach osób z niepełnosprawnościami. Rozwiązań, które nie tylko wykorzystują możliwości współczesnej technologii, ale przede wszystkim pomagają pokonywać bariery w codziennym życiu.